خانه اخلاقی اخلاق اجتماعی انضباط اجتماعی و ابعاد آن در زندگی اخلاقی

انضباط اجتماعی و ابعاد آن در زندگی اخلاقی

2 دقیقه خوانده شده
0
0
660

خیابان های پرترافیک، پیاده روهای شلوغ، پل های عابر خالی و خلوت، عابرین وسط خیابان، انحراف به چپ و راست مداوم اتومبیل ها از لاین های مختلف به هم، صف های طولانی و توی صف زدن ها، عدم توجه به حقوق اجتماعی همدیگر، انواع میزهای ادارات با انواع آدم های دو طرف آن و … در هر جامعه ای که باشد، نشان از یک مساله دارد و آن ضعف در انضباط اجتماعی مردم آن جامعه است.
«انضباط اجتماعى» يعنى افراد در همه كارهاى اجتماعى خود را در چارچوب قانون شرع و عقل و مقررات عرفى انجام دهند.
وقتی از دوران کودکی در فضایی بزرگ شویم که عبور نکردن از خط عابر پیاده، رعایت صف و حقوق دیگران، برایمان اهمیتی نداشته باشد، در بزرگسالی هم زمانی که مسئولیت های مهم و جدی تری بر عهده داشته باشیم، رعایت نظم و حقوق و مقررات اجتماعی کاری سخت به نظر می رسد.

رعایت انضباط اجتماعی چه ضرورتی دارد؟
اگر نظم و قانون در جامعه رعایت نشود، سنگ روی سنگ بند نخواهد شد؛ چرا که همواره بین مطالبات فردی افراد جامعه با حقوق دیگران، تضادهایی به وجود می آید و مدیریت این تضادها مستلزم این است که در جامعه قانونی لازم الاجرا وجود داشته باشد تا بتواند به زندگی مردم آن جامعه سر و سامان دهد.
از همین روست که بخش مهمی از معارف انبیای الهی، از نوح و شعیب و هود و موسی (علیهم السلام) گرفته تا نبی مکرم اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) به نظم و انضباط اجتماعی اختصاص یافته و در این میان دین مبین اسلام، تاکید ویژه ای روی این مساله دارد.

ابعاد انضباط اجتماعى‏
الف- انضباط اقتصادى‏
بخش مهمّى از احكام و قوانين جامعه- اسلامى يا غير اسلامى- را مسائل اقتصادى تشكيل مى‏دهد كه هر شهروندى موظف به اجراى آن است. هر کدام از ما در میدان های اقتصادی به صدها تابلو «بايد و نبايد» برخورد می کنیم که هر کدام از آنها بخشی از نظم اقتصادی جامعه مان را رقم می زنند و رعایت آنها لازم و ضروری می باشد.
تفاوت نظام اسلامی با سایر نظام ها در این است که ما حتی مجاز نیستیم در اموال خودمان هم به هر میزان و به هر نحو که دلمان خواست ریخت و پاش کنیم.قرآن کریم در این زمینه مى‏فرمايد:
«كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا» « سوره اعراف آیه ۳۱»
بخوريد و بياشاميد ولى اسراف نكنيد.
انضباط اقتصادى و مالى به مفهوم مقابله با ريخت و پاش مالى و زياده ‏روى و اسراف در مصرف است؛ كسانى كه بي خود خرج مى‏ كنند و مصرف آنها زياده از حد است، موجودى جامعه را به لحاظ امكانات اقتصادى رعايت نمى‏كنند، آنها بى انضباط اقتصادى و مالى هستند و اين جانب از آحاد ملت، مسؤولين كشور و مأمورين دولت مى‏خواهم كه انضباط اقتصادى و مالى را جدّى بگيرند و تمامى افراد جامعه به ويژه كسانى كه اموال عمومى را مصرف مى ‏كنند، تنها بايد به قدر رفع نياز و حاجت خرج كنند.

ب- انضباط اخلاقى‏
مسائلی همچون وفای به عهد، احترام به اموال عمومی، رعایت بهداشت اجتماعی، حسن خلق، رعایت حجاب اسلامی، احترام به نوامیس مردم، ادای دین و پرداخت حقوق دیگران و … همه از مصادیق انضباط اخلاقی به شمار می روند. در دین اسلام از رعایت این امور، به اخلاق اجتماعی تعبیر می شود و این امر نقش اساسی در تنظیم روابط اجتماعی افراد ایفا می کند.

ج – رعايت قانون و مقررات اجتماعى‏
علت تشریع قوانین اجتماعی، ایجاد نظم و عدالت و احقاق حقوق همه افراد در جامعه می باشد. بر این اساس، همه شهروندان جامعه موظفند در چهارچوب قانون حرکت کنند تا جامعه دچار هرچ و مرج نگردد. اگر در جامعه ای عشق و علاقه به قانون موجود باشد، می توان تحقق انضباط اجتماعی را احساس نمود.

اصول اخلاق اجتماعى، ص: ۸۱
نهج البلاغه خطبه ۱۵۷ ص ۴۹۹
وسایل الشیعه ج ۱۴ ص ۱۳۲
وسائل الشیعه، ج ۱۲ ص ۲۸۲
مکارم الاخلاق طبرسی، ص ۱۷
روزنامه جمهوری اسلامی مورخ ۶/۱/۱۳۷۳

  • The First Step in Refinement

    How long do you wish to remain in the sleep of negligence, plunged in corruption? Fear God…
  • به همسرتان بگویید که شما دشمن اش نیستید

    اگر درباره موضوعی با همسرتان آرام صحبت می کنید اما او به یکباره از کوره در می رود و صدایش …
  • Knowledge and Faith

    Sometimes you see that one has knowledge of these realities but has no faith. Undertakers …
مطالب بیشتر از این نویسنده مهدی
بارگذاری بیشتر در اخلاق اجتماعی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بررسی کنید

The First Step in Refinement

How long do you wish to remain in the sleep of negligence, plunged in corruption? Fear God…