خانه اخلاقی اخلاق عبادی زهد چیست و چه مراتبی دارد؟

زهد چیست و چه مراتبی دارد؟

2 دقیقه خوانده شده
۲
0
892

براى رسيدن به «ما عندالله» ، چاره ‏اى جز ترك متاع فريب نيست و اين ترك، «زهد» نام دارد كه از مراحل مانع‏ زدايى از سير و سلوك است. زهد، صرف ترك نيست، بلكه ترك آميخته با بى‏ رغبتى است و ترك، اولين قدم زهد است.

نشانه زهد
«لكيلا تأسوا على ما فاتكم و لا تفرحوا بما اتكم» (سوره حديد، آيه .۲۳) .
اگر كسى خواست بفهمد به مقام زهد رسيده يا نه، نشانه آن اين است كه نه هنگام آمدن متاع دنيا خوشحال و نه هنگام رخت بر بستن آن نگران خواهد شد.

 

مراتب زهد
زهد به اعتبار  آنچه ترک می کند  پنج درجه است:

۱٫ترک محرمات و این زهد حرام است و زهد فرض نامیده میشود .
۲٫ترک شبهات و این در امور مشتبه است و زهد سلامت نامیده می شود.
۳٫زهد در زائد به قدر حاجت و ضرورت و زهد در حلال است و زهد ثقل نامیده میشود.
۴٫همه آنچه را که نفس از ان لذت و تمتع می یابد ترک نماید.
۵٫همه ماسوی الله را ترک کند و حتی درباره ی بدن و جان خود نیز زهد و بی رغبتی نمایدبه طوری که با هر چه مصاحبت دارد و هر چه به دست می آورد از راه ناچاری و اکراه باشدبی انکه لذت و تمتع بجوید.

نشانه های زهد:
زاهد حقیقی سه نشانه دارد.
۱٫آنکه به آنچه دارد خوشحال نمی شود و برای انچه از دست می دهد اندوهگین نمی گردد،این نشانه زهد و بی رغبتی به مال است.
۲٫اینکه ستایش و نکوهش در نظرش یکی باشد و این علامت زهد وبی رغبتی به جاه و مقام است.
۳٫اینکه فقط با خدای تعالی مانوس باشد و حلاوت و طاعت بر قلبش غلبه کرده باشد.۱و۲

نشا نه های زهد در دنیا:
۱٫یاد مرگ ۲٫قناعت به قوت ۳٫صحبت با درویشان.

زهد در زهد
زهد، براى توده مردم «قربت» ، و براى سالك «ضرورت» ، و براى خاصه مردم، «خشيت» است. توده انسانها اگر زاهد باشند، به خدا نزديك مى ‏شوند و همين مايه بهشتى شدن آنهاست، ولى كسانى كه اهل سير و سلوكند، گرچه اين زهد براى آنها مايه تقرب است ولى آن را ضرورت مى‏ دانند و مى‏ گويند چاره‏ اى جز اين نيست.
اما براى كسانى كه در اواخر سير و سلوكند همين زهد خشيت است يعنى مايه هراس است كه مبادا در حد زهد، بمانند و فريب زهد را بخورند و گرفتار خودخواهى و غرور شوند و بگويند ماييم كه زاهدانه به سر مى‏بريم.

۱٫انصاریان،علم اخلاق اسلامی،ج۲،۹۱-۱۰
۲٫چناران،اخلاق،۴۰۲

  • مراتب ذكر

    ذکر نوعی آیین نیایش در اسلام است و معمولاً به تکرار اسامی خدا یا ادعیه موجود در کتب حدیث و…
  • فاصله بین تو و خدا چقدر است؟

    آیا تا به حال به این مساله فکر کرده اید که فاصله شما تا خدا چقدر است؟ آیا هر وقت بخواهید م…
  • آنچه در سلوک و تهذیب نفس یاریمان می کند

    «زهد صرف رغبت است از متاع دنیا و اعراض قلب از اعراض آن.»[۱] زهد بی‌رغبتی به دنیا و جلوه ها…
بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
مطالب بیشتر از این نویسنده عبدالله
  • مراتب ذكر

    ذکر نوعی آیین نیایش در اسلام است و معمولاً به تکرار اسامی خدا یا ادعیه موجود در کتب حدیث و…
  • یکصد تصویر درخشان از زندگانی حضرت محمد صل الله علیه و آله

    مدل رفتاری پیامبر| با صحابه خود، عملی و رفتار محور بود؛ پیامبر تنها چیزی را به کسی یا کسان…
  • گريه علامت مؤمن‏

    در باب اين‏كه گريه از علائم الهى بودن عبد است، در قرآن مجيد مى‏ خوانيم: [وَ إِذا سَمِعُوا …
بارگذاری بیشتر در اخلاق عبادی

۲ دیدگاه ها

  1. علی اصغر

    اسفند ۱۹, ۱۳۹۴ در ۹:۳۸ ب.ظ

    با سلام و تشکر از مطالب خوب. لطفا ترجمه ی فارسی آیات و روایات رو بنویسید.

    پاسخ دادن

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

مهارت تفکر انتقادی و قدم های آن

تفکر انتقادی عبارت از: -توانایی درست قضاوت کردن -پرهیز از پیش داوری در حوادث و رویدادها -ب…