خانه اخلاقی اخلاق عبادی منظور از چله نشيني چيست؟

منظور از چله نشيني چيست؟

1 دقیقه خوانده شده
0
0
169

چله نشيني، يكي از رسوم اهل سير و سلوك است كه با رعايت آداب و شرايط خاصي، مدتي به رياضات و عبادات مخصوص مي پردازند.
معناي اصطلاحي: اهل حق، به حديث پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه فرمود: هر آنكس كه چهل روز براي خدا اخلاص ورزد، چشمه هاي حكمت از دل او به زبان او جاري مي شود، استناد كرده اند
آنچه موجب شده است كه صوفيان، خلوت را گاهي بر چهله اختصار كنند، دو مسئله است: اول آيات قرآني:
ا- آيه ۵۱ سورة بقره كه حق مي فرمايد: «وقتي با موسي چهل شب وعده گذاشتيم»
دوم حديث نبوي كه مي فرمايد:«من اخلص للّه اربعين صباحا ظهرت ينابيع الحكمه من قلبه علي لسانه.»(۱) يعني كسي كه چهل روز به خدا اخلاص ورزد، چشمه هاي حكمت از دلش بر زبانش جاري مي شود .(۲)

آداب چهله نشيني:
اول تنها نشستن يا عزلت، كه سه قسم است. عزلت در حال، عزلت در قلب، و عزلت در نفس و عزلت در نفس آن است كه سالك در ابتداي حالش از مردم و هر چيز كه با آن مأنوس است، كناره گيري كند.دوم: طهارت داشتن. سوم مداومت بر ذكر. چهارم: ملازمت نفي خاطر. يعني هر چيز كه در خاطر آيد، از نيك و بد را با «لا اله الا الله» نفي كند. بدان معني كه هيچ چيز نمي خواهم جز خداي تعالي . پنجم: دائم در روزه بودن. ششم: مراقبة دل خويش با دل شيخ، كه فتوحات غيبي و نسيم رباني، ابتدائاً از روزنه دل شيخ، به دل مريد مي رسد. هفتم: ترك اعتراض بر خداي تعالي و هشتم: كم كردن طعام و خوراك، نه آن قدر كه ضعيف و بي قوت شود. (۳)
گوشه نشيني و اربعين از ديدگاه اسلامدين مقدس اسلام، آئين معتدل و بدور از افراط و تفريط است. از اين جهت با روش هاي مرتاضان هند و راهبان مسيحي و اعمال و رفتار خلاف عقل سليم، مخالف است.
از نظر اسلام، از آنجا كه عزلت و گوشه گيري، بعنوان عامل مهم در سعادت انسان مطرح است. لذا منظور از عزلت در قرآن و روايات و معارف الهيه، عزلت و گوشه گيري از عامل خطر، و اموري است كه براي سعادت اخروي انسان ضرر دارد.
در قرآن و روايات، سه قسم عزلت و گوشه گيري مطرح است:
۱٫ عزلت و هجرت از گناهان شخصي ۲٫عزلت و گوشه گيري از شهري كه انسان در آن شهر قادر بر حفظ دين خود نيست.۳٫ كناره گيري و عزلت از گروهي كه غرق در انواع معاصي و گناهان هستند.(۴) اين خلوت گرفتن، منافات با از منزل بيرون رفتن و كسب كار و معاشرت با مردم، در حد لزوم ندارد، اين خلوت در حقيقت، خلوت دل است از تعلق و وابستگي به غير.
از رسول خداـ صلّي الله عليه و آله ـ وارد شده. اگر بنده اي چهل روز ايمان خود را خالص كند، خداوند او را نسبت به دنيا زاهد و بي رغبت كند، درد و دواي دنيا را به او بنمايد، حكمت را در دلش استوار دارد و زبانش را به حكمت گويا سازد.(۵)
حضرت امام خميني، روزي در بحث اخلاقي خود اين حديث را معني كرد .«من بلغ اربعين و لم يتعصي فقد عصي» كسي كه به چهل سالگي برسد و عصا بدست نگيرد، گناه كرده است، مي فرمود: سن چهل سالگي سن تكامل قواست و عصا به دست گرفتن در اين سن، رايج و معمول نيست. پس مقصود، عصاي احتياط در زندگي است كه بايد از اين پس، با عصاي احتياط گام بردارد.(۶)
علامة حسن زادة آملي مي گويد: هر عمل و ذكري كه كمتر از اربعين باشد، چندان اثر بارزي ندارد و خاصيت اربعين، در ظهور فعليت و بروز استعداد و قوه و حصول ملكه، امري مصرح به، در آيات و اخبار است.(۷)
از رسول خداـ صلّي الله عليه و آله ـ وارد شده است كه : كسي كه چهل روز حلال بخورد، خداوند قلب او را نوراني كند و چشمه هاي حكمت را از قلبش، بر زبانش جاري مي گرداند .(۸)

پاورقی:

۱٫ فرهنگ نوربخش ، به نقل از جامع صغير، ج۲، ص۱۶۰٫
۲٫ فرهنگ نور بخش ، ج۴، حرف چ، اسفند ۷۲٫
۳٫ همداني، مولي عبدالصمد، بحرالمعارف ، تحقيق و ترجمة حسين استاد ولي، انتشارات حكمت، ۱۳۸۱، ص۱-۳۰۰٫
۴٫ انصاريان ، حسين، عرفان اسلامي، نشر حجت، ۱۳۷۱، ج۷، ص۹-۲۳۸٫
۵٫ همان، ص۱-۳۰۰٫
۶٫ موسوي خميني، سيد روح الله، شرح دعاي سحر ، ترجمه سيد احمد قهري، انتشارات تربت، ۱۳۷۶، ج۱، ص۲۱
۷٫ حسن زادة آملي، نور علي نور، انتشارات تشيع، ۱۳۷۶، ص۱۲۶٫
۸٫ فيض كاشاني، محسن، محجه البيضاء ، دفتر انتشارات اسلامي، ۱۴۱۷ق، ج۳، ص۲۰۴٫
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
مطالب بیشتر از این نویسنده mehdi
  • كدام نماز مردود است؟

    امام صادق عليه السلام مى‏ فرمايد: وقتى بنده نماز را به وقت خودش به جاى آورد و بر شرايط و ح…
  • برنامه ای کامل برای زندگی دینی

    • نخست اعمال روزانه ۱) اگر امکان داشت شب هنگام دو رکعت به صورت مستمر و دائم بخوان(تَتَجَاف…
  • مراتب ذكر

    ذکر نوعی آیین نیایش در اسلام است و معمولاً به تکرار اسامی خدا یا ادعیه موجود در کتب حدیث و…
بارگذاری بیشتر در اخلاق عبادی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بررسی کنید

كدام نماز مردود است؟

امام صادق عليه السلام مى‏ فرمايد: وقتى بنده نماز را به وقت خودش به جاى آورد و بر شرايط و ح…