خانه سیاسی نظام سیاسی اسلام نظارت استصوابي يعني چه؟ چرا شوراي نگهبان اعمال نظارت استصوابي مي‏ كند؟

نظارت استصوابي يعني چه؟ چرا شوراي نگهبان اعمال نظارت استصوابي مي‏ كند؟

2 دقیقه خوانده شده
0
0
24

نظارت در هر كشور به دو گونه قابل تصور است: ۱٫ نظارت استطلاعى‏ به نظارتى گفته مى‏شود كه ناظر موظف است تنها از وضعيتى كه مجريان انجام مى‏دهند، اطلاع يابد و بدون آنكه خود اقدام عملى كند و نحوه اجرا را تأييد يا رد كند، آنچه را مشاهده كرده به مقام ديگرى گزارش دهد. ۲٫ نظارت استصوابى‏ كه در اصطلاح به نظارتى گفته مى‏شود كه در آن ناظر، در موارد تصميم‏گيرى حضور دارد و بايد اقدامات انجام شده را تصويب كند تا جلوى هر گونه اشتباه و يا سوء استفاده از جانب مجريان گرفته شود. بنابراين نظارت استصوابى نظارت همراه با حق دخالت و تصميم‏گيرى است.
نظارت استصوابى به وسيله شوراى نگهبان، داراى پشتوانه‏هاى عقلايى و قانونى است؛ امروزه در دموكراتيك‏ترين نظام‏هاى دنيا، شرايط ويژه‏اى براى انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان (در فرايندهاى انتخاباتى) در نظر گرفته مى‏شود و قانون، مرجعى رسمى را براى اعمال نظارت و احراز شرايط داوطلبان انتخابات تعيين مى‏كند. اين نهاد، عهده‏دار بررسى وضعيت و روند انجام انتخابات و وجود يا عدم وجود شرايط لازم در داوطلبان است كه در نتيجه به تأييد يا رد صلاحيت داوطلبان مى‏انجامد.
نظارت در قانون اساسى‏«نظارت مذكور در اصل ۹۹ قانون اساسى استصوابى است و شامل تمام مراحل اجرايى انتخابات از جمله تأييد و رد صلاحيت كانديدها مى‏شود».
در اصل ۹۹ قانون اساسى به كلمه «بر عهده دارد» بر مى‏خوريم كه بيان كننده حق مسؤوليت است؛ يعنى، قانون اساسى وقتى مى‏گويد شوراى نگهبان نظارت را برعهده دارد به اين معنا است كه مسؤوليت اين نظارت، كاملاً بر عهده شوراى نگهبان است و مسؤوليت در جايى است كه ضمانت اجرا نيز در كار باشد.
در صورتى كه نظارت موضوع اصل ۹۹ قانون اساسى، از نوع «استطلاعى» بودن بيشتر قابل اشكال، تشكيك و ايراد مى‏بود؛ چون در آن موقع، حقوقدانان مى‏توانستند اشكال كنند كه اگر اين نظارت هيچ ضمانت اجرايى ندارد، پس فايده آوردن آن در قانون اساسى چه بوده است؟!
براى مطالعه بيشتر مراجعه کنید به:
حقوق اساسى و ساختار حكومت جمهورى اسلامى ايران، شعبانى، قاسم، ص‏۱۷۷؛
پرسش‏ها و پاسخ‏ها، مصباح یزدی ج ۳، ص‏۷۵٫
حقوق اساسى جمهورى اسلامى،مرتضی مرندی، ص ۴۷٫

 

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
مطالب بیشتر از این نویسنده عبدالله
بارگذاری بیشتر در نظام سیاسی اسلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

این روزها نمی‌تونم اونجوری که دلم میخواد تو درسام پیشرفت کنم

برای پیشرفت درسی تون قبلش باید یک سری هدف های کلان چندین ساله برای خودتون داشته باشید. هدف…