خانه سیاسی حکومت اسلامی وظايف و اختيارات رهبری در جمهوری اسلامی

وظايف و اختيارات رهبری در جمهوری اسلامی

2 دقیقه خوانده شده
0
0
115

رهبر جمهوری اسلامی ایران بالاترین مقام رسمی در جمهوری اسلامی ایران است که اغلب با عنوان «رهبر انقلاب (اسلامی)» یا «مقام معظم رهبری» و یا «ولی امر مسلمین» از او یاد می‌کنند. رهبر ولی فقیه است. رهبر با رأی دوسوم نمایندگان مجلس خبرگان رهبری به‌مدت نامحدود برگزیده می‌شود؛

 

 

 
وظايف و اختيارات رهبری:

تعيين سياستهاي كلي نظام جمهوري اسلام ي ايران پس از مشورت با مجمع تشخيص مصلحت نظام.

نظارت بر حسن اجرا ي سياستهاي كلي نظام.

فرمان همه‏ پرسي.

فرماندهي كل نيروهاي مسلح.

اعلام جنگ و صلح و بسيج نيروها.

نصب و عزل و قبول استعفاي:

فقها ي شورا ي نگهبان.

عاليترين مقام قوه قضائيه.

رئيس سازمان صدا و سيما ي جمهور ي اسلام ي ايران.

رئيس ستاد مشترك

فرمانده كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامي.

فرماندهان عالي نيروهاي نظامي و انتظامي.

حل اختلاف و تنظيم روابط قواي سه گانه.

حل معضلات نظام كه از طرق عادي قابل حل نيست، از طريق مجمع تشخيص مصلحت نظام.

امضاي حكم رياست جمهوري پس از انتخاب مردم ـ صلاحيت داوطلبان رياست جمهوري از جهت دارا بودن شرايطي كه در اين قانون مي‌آيد، بايد قبل از انتخابات به تأييد شوراي نگهبان و در دوره اول به تأييد رهبري برسد.

عزل رئيس جمهور با در نظر گرفتن مصالح كشور پس از حكم ديوان عالي كشور به تخلف وي از وظايف قانوني، يا رأي مجلس شوراي اسلامي به عدم كفايت وي بر اساس اصل هشتاد و نهم.

عفو يا تخفيف مجازات محكومين در حدود موازين اسلامي پس از پيشنهاد رئيس قوه قضائيه.

رهبر مي‌تواند بعضي از وظايف و اختيارات خود را به شخص ديگري تفويض كند.»

افزون بر اصل فوق، اصول پنجم و پنجاه و هفتم قانون اساسي با پذيرش “ولايت مطلقه فقيه “، به تبيين حوزه اختيارات حکومتي ولي فقيه پرداخته است.

با مراجعه به اصول متعدد قانون اساسي و مذاکرات خبرگان قانون اساسي، مشخص مي‏ شود که قانون‏گذار، دقيقاً با عنايت به همان معناي ولايت مطلقه‏ فقيه كه منبعث از متون اسلامي است، اقدام به ذكر اين عبارت (ولايت مطلقه‏ فقيه) در اصل ۵۷ نموده است. از اين رو وظايف و اختيارات ولي فقيه محدود به موارد مذکور در اصل ۱۱۰ نيست؛ بلکه ولي فقيه در مسائل كه حلّ آنها از طرق قانون مصوب ممكن نباشد و راه‏ حلّي در قانون براي آن پيش‏بيني نشده، با استفاده از «ولايت مطلقه‏ ي خود» به حلّ آنها مي‏ پردازد.

بررسي تطبيقي حقوق اساسي در مورد رهبري و وظايف آن در کشور‏هاي مهمي همچون آلمان، فرانسه، انگلستان، آمريکا، و مقايسه حدود وظايف و اختيارات سران آن کشورها با رهبري در جمهوري اسلامي ايران، مشخص مي‏ گردد که اختيارات انحصاري، ويژه و مطلقه اي براي عالي ترين مقامات اين کشور‏ها در نظر گرفته شده که با اختيارات ولي فقيه در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مشابه بلکه در مواردي فراتر از آن است. مقامات عالي در اين کشور‏ها مي‏ توانند در مواردي حتي به انحلال پارلمان اقدام نمايند. براين اساس اين شبهه که در جمهوري اسلامي ايران به رهبر، اختيارات ويژه، انحصاري و غير قابل مقايسه با ساير کشور‏ها داده شده است، درست نيست.

از طرف ديگر شرايط و ضوابط ويژه اي در اسلام و قانون اساسي جمهوري اسلامي براي ولي فقيه در نظر گرفته شده است. بر اساس اين شرايط ولي فقيه هم از درون و هم توسط نهادهاي نظارتي کنترل مي‏ شود و در تصميم گيري‏هاي خود نيز ملزم به مشورت با متخصصان و کارشناسان است. اين باعث مي‏ شود تا هيچ گونه انحراف و سوئ استفاده اي از اين اختيارات صورت نپذيرد و همواره مصالح و منافع جامعه اسلامي رعايت شود. 

 

برای آگاهي بيشتر در اين زمينه ر. ک: سيد محمد هاشمي٬ حقوق اساسي جمهوري اسلامي ايران٬ تهران: نشر دادگستر٬ ۳۸۰ ٬ ج ۲ ٬ ص۵۶؛ فقه سياسي٬ همان ٬ ص ۲۵۸؛ ولايت فقيه در حقوق اساسي جمهوري اسلامي٬ همان.

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
مطالب بیشتر از این نویسنده عبدالله
بارگذاری بیشتر در حکومت اسلامی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

فلسفه ولایت فقیه چیست؟

جامعه انسانی به جهت مشتمل بودنش افراد آن با منافع، علایق و سلیقه های متعارض، به طور ضروری …