خانه عرفان اسلامی مقدمات عرفان وقتی ظرفیت و قابلیت بندگی خدا را در خود تقویت می کنی!

وقتی ظرفیت و قابلیت بندگی خدا را در خود تقویت می کنی!

2 دقیقه خوانده شده
0
0
752

یکی از مسائل مهم زندگی و مهارت های ضروری برای حضور فعال در عرصه های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، خانوادگی و حتی موفقیت های فردی، داشتن شرح صدر و صبر و تحمل در برابر ناملایمات و سختی ها و چه بسا شکست های زندگی است. خداوند نخواسته و ضمانت هم نکرده است که محیط پیرامونی ما را عاری از میکروب و آلودگی و هوس ها و ناملایمات بنماید تا در محیطی کاملا عاری از مفسده و گناه و ناکامی، او را بندگی نماییم؛ بلکه چه بسا بندگی خداوند از میان گذر از ناملایمات زندگی و اتخاذ مشی خداپسندانه در مواجهه با آنهاست.

شرح در لغت به معنى باز كردن و گشادن و گستردن و فراخى بخشيدن و روشن و آشكار ساختن است. و صدر به معناى سينه است كه مجازاً به معنى دل هم مى‏ آيد، چون در سينه جاى دارد. بنابراين شرح صدر يا به معنى باز كردن سينه و برطرف ساختن دلتنگى و دلگيرى از كسى است، يا به معنى فراخ حوصله و با ظرفيّت و پر تحمّل گردانيدن است‏ « ۱».
ملّا عبدالرزّاق لاهيجى مى‏ گويد:
معنى جمله چنين است: و جا داد در سينه‏ هاى ايشان نور معرفت خود را كه از پى اين نور در برابر اسلام با تمام وجود تسليم شدند و اين توفيق پذيرش اسلام نيست، مگر اثر نورى كه انداخته است خداى تعالى آن نور را در دل او. و نيز اشارت است به چيزى كه مروى است از پيامبر صلى الله عليه و آله كه مضمونش اين است:
نور الهى هرگاه داخل شد در دل مؤمن، دل مؤمن از تنگى و تاريكى برمى‏ آيد و وسيع و روشن مى‏ شود و نشانه آن نور، پهلو خالى كردن اوست از سراى غرور و رجوع به دار خلود و پيدا كردن استعداد براى روز ورود.

و از همین روست که شرح صدر تنها در برابر ناملایمات و سختی ها نیست؛ بلکه چه بسا انسان مومن نیاز دارد برای پذیرش حق و سپردن جان و دل خود به امر الهی، دارای ظرفیت و قابلیتی ویژه بوده و این قابلیت و ظرفیت را هر روز در خود تقویت نماید.
به طور كلّى ضيق صدر و گرفتگى خاطر كه موجب تحيّر در تصميم و درماندگى در كار مى‏ شود، نوعى انفعال و تأثر روحى و از آثار كشش انديشه ‏ها و جاذبه های مختلف است، و همين كه انسان بتواند خود را از معرض جاذبه مخالف و تأثيرات آن برهاند و در يك جهت مصمّم شود و به آن روى آورد، از تنگناى انفعال‏ها و تضادها بيرون مى ‏آيد و سينه‏ اش بازمى‏ گردد و مسيرش آسان مى‏ شود.
شايد شرح صدر راجع به اسلام و كفر در قرآن به همين معنا باشد:
[فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً] « ۲».
پس كسى را كه خدا بخواهد هدايت كند، سينه ‏اش را براى [پذيرفتن‏] اسلام‏ مى‏ گشايد و كسى را كه [به خاطر لجاجت و عنادش‏] بخواهد گمراه نمايد، سينه‏ اش را چنان تنگ مى‏ كند كه گويى به زحمت در آسمان بالا مى ‏رود.
معناى واقعى و نفسانى شرح صدر هرچه باشد، اثر آن بيرون آمدن از حال ترديد و تصميم در كار و تحمّل دشوارى‏ها و اطمينان نفس است و از مضمون آياتى كه درباره موسى و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آمده و سيره ‏اى كه از انبيا رسيده، معلوم مى‏ شود كه پيشرفت دعوت پيامبران پس از فراگرفتن وحى و قيام به رسالت همين شرح صدر بوده كه در ضمن قيام به رسالت و برخورد با دشمنى‏ ها و سختى‏ها و يا راهنمايى‏ هاى خداوند حاصل مى ‏شد « ۳».

 

۱- تفسير نوين: ۲۳۰٫

۲- انعام (۶): ۱۲۵٫

۳- تفسير پرتويى از قرآن: جزء سى‏ام، ۱۵۱٫

مطالب بیشتر از این نویسنده مهدی
بارگذاری بیشتر در مقدمات عرفان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بررسی کنید

The Importance of the Refinement and Purification of the Soul

Those who have constructed [their own] religions, causing the straying and deviation of ma…