خانه عرفان اسلامی مقدمات عرفان حجاب نورانى و حجاب ظلمانى‏ در تهذیب نفس

حجاب نورانى و حجاب ظلمانى‏ در تهذیب نفس

2 دقیقه خوانده شده
0
0
394
تهذیب نفس حجاب نورانی و ظلمانی

حجاب ظلمانى توجه به لذّات و شهوات حيوانى و آمال و اميال نفسانى و نظر به ماهيات امكانى و توجه به خود و خلق از جهت خلقى است.
امّا حجاب نورانى دو نوع است: يكى سبحات و انوار جلال و ديگر انوار جمال.
اما انوار جلال آن اشراقاتى است كه از فرط عظمت و نورانيت بى‏نهايت، عاشق را از خود به عتاب لن ترانى دور مى‏سازد و معشوق به قهر «يحذّركم اللّه نفسه» «۱» عاشق را در حماى حيرات بازمى‏دارد و از آن اشراق، عارف خود را ابداً در بعد و فراق بيند و مقام وصال را بر خويش ممتنع داند.
و انوار جمال آن اشراقاتى است كه عاشق را اميدوار به وصال كند و عارف را به نواى‏ «وصلك منى نفسى ولقائك قرّة عينى» «۲» مترنّم گرداند و به نداى [فَإِنِّي قَرِيبٌ‏ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ‏] «۳» دعوت به مشاهده جمال خود در آينه آفاق و انفس كند، «ولا يسعنى أرضى ولا سمائى ولكن يسعنى قلب عبدى المؤمن» «۴» گويد و آيينه قلب عارف عاشق را مظهر تجلّى جمال يكتا گرداند.
عارف را به اشراق جلال حال يأس از وصال دست دهد و حال دهشت و خوف و حيرت و بعد از حضرت ذوالجلال و به اشراق جمال مقام وصل و انس و قرب و شهود آن حسن بى‏مثال حاصل شود و دست عاشق را گرفته از آوارگى بيابان حيرت به خلوت خانه وصال خواند، امّا به مقتضاى لكلّ جلال جمال باز در هر قهرى آن معشوق را لطفى است و همان سبحات جلال و اشراق عظمت كه عاشق را از معشوق مى‏راند و به آتش فراق مى‏نشاند، در همان احراق باز لطف او دست عاشق را گرفته و در بهشت لقا و جنّت شهود مى‏كشاند؛ زيرا سالك وقتى خود را در منتهاى بعد و دورى از معشوق حقيقى بيند كه كمال قرب را يافته است.
مقصود از بعثت رسولان حق و از بسط سياسيات‏ الهيه و حكمت وضع احكام و انواع عبادات، تزكيه و تصفيه نفس و تهذيب روح و ايجاد عواطف و انس و محبّت به نوع است و نيز مقصود از رسالت انبيا تشكيل مدينه فاضله و ايجاد جامعه بر اساس قسط و عدل و تأمين سعادت ملّت با پياده كردن آثار روح و معنويت و صفا و وفا و حقيقت است و هم چنين منظور آن بزرگواران تعليم اخلاق و ادب و نشر علوم و معارف ربانى است و هم اين برنامه‏ها براى استكمال روح و باز غرض نهايى وصول به اين مقام است كه خلق خدا نخست عارف باللّه شوند و سپس با سير و سلوك علمى و عملى به مراتب عاليه معرفت خدا رسند، تا آنجا كه محو موهوم كه عبارت از ماسوى اللّه است كرده و كشف و شهود كلّ الجمال حق و حقيقت كنند، آن حقيقتى كه منتهاى آمال عارفان است.
______________________________
(۱)- خداوند شما را از خشم خود بر حذر مى‏دارد.
(۲)- وصال تو چون جان من عزيز و لقاى تو چون نور چشم دوست داشتنى است.
(۳)- بقره (۲): ۱۸۶٫
(۴)- زمين و آسمان گنجايش مرا ندارد ولى قلب بنده مؤمن من گنجايشم را دارد.
عرفان اسلامى، ج‏۱، ص: ۱۳۲

  • ريشه خوف‏ از مقام حق

    امام صادق عليه السلام علم و آگاهى را ريشه خوف مى‏دانند؛ زيرا خوف از امور قلبى است و امرى ا…
  • فرق خوف و خشيت‏

    خواجه نصير الدين طوسى مى‏گويد: خوف و خشيت گرچه در لغت يك معنى دارند ولى از نظر صاحبدلان م…
  • انواع خوف ممدوح‏

    5- خوف از نقصان در عبادت‏ اين خوف، يكى از عالى‏ترين مراحل كمال انسانى و از بهترين عوامل ح…
بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
  • راه رسیدن به مقام اُنس با خدا

    انس یعنی آرام شدن با چیزی و خوگرفتن و الفت یافتن. وقتی با کسی انس می گیریم یک رابطه عمیق و…
  • چگونه از عبادتمان لذت ببریم؟

    لذت و علاقه موتور محرک یک انسان است و اگر کسی از کاری که انجام می‌دهد لذت ببرد، فارغ از سخ…
  • پیروز فتنه یمن انصارالله بود

      🔹درست است که زمان این فتنه دربدترین حالت خود بود اما نتایج آن برای انصارالله بسیار …
مطالب بیشتر از این نویسنده عبدالله
  • ريشه خوف‏ از مقام حق

    امام صادق عليه السلام علم و آگاهى را ريشه خوف مى‏دانند؛ زيرا خوف از امور قلبى است و امرى ا…
  • فرق خوف و خشيت‏

    خواجه نصير الدين طوسى مى‏گويد: خوف و خشيت گرچه در لغت يك معنى دارند ولى از نظر صاحبدلان م…
  • انواع خوف ممدوح‏

    5- خوف از نقصان در عبادت‏ اين خوف، يكى از عالى‏ترين مراحل كمال انسانى و از بهترين عوامل ح…
بارگذاری بیشتر در مقدمات عرفان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

راه رسیدن به مقام اُنس با خدا

انس یعنی آرام شدن با چیزی و خوگرفتن و الفت یافتن. وقتی با کسی انس می گیریم یک رابطه عمیق و…